Bốn mươi năm làm vợ, bà ngoại tôi luôn bị chồng coi là người “không biết gì về tiền bạc”, dù bà từng âm thầm giúp ông vượt qua những năm phá sản. Ngày ông bán xong mảnh đất cuối cùng rồi công khai đòi ly hôn để cưới người khác, bà chỉ lặng lẽ ký tên. Trước khi bước ra khỏi nhà, bà gọi cho người quản lý ngân hàng và nói: “Bảy ngày nữa, đúng lúc cả nhà chia tài sản, hãy đưa họ xem tài khoản đó.” Khi màn hình hiện lên con số đầu tiên, cả căn phòng lập tức im bặt...

Căn biệt thự hai tầng nằm ở quận Cổ Lâu, thành phố Nam Kinh rực rỡ ánh đèn. Trong phòng khách xa hoa chất đầy những lẵng hoa tươi và rượu vang đắt tiền, tiếng cười nói hô hởi của người đàn ông ngoài sáu mươi tuổi vang vọng khắp không gian. Ông ngoại tôi — Tống Vinh — hôm nay ăn mặc như một doanh nhân thành đạt ở tuổi trung niên, tay ôm eo người phụ nữ trẻ chỉ bằng tuổi con gái mình.

Đó là buổi tiệc mừng ông vừa bán xong mảnh đất cuối cùng ở vùng ngoại ô với giá hàng chục triệu nhân dân tệ, đồng thời cũng là ngày ông chính thức công khai chia tài sản sau khi nhận được tờ đơn ly hôn có chữ ký tốn chưa đầy ba giây của bà ngoại tôi — bà Tô Thục Trinh.

— Mẹ à, mẹ xem kìa! — Cậu tôi, Tống Khải, vừa đếm xấp giấy tờ chuyển nhượng vừa nhếch môi cười khinh khỉnh. — Bố vất vả lăn lộn cả đời trên thương trường mới kiếm được ngần này tiền. Mẹ cả đời chỉ biết quanh quẩn trong bếp, ăn bám bố, đến cái máy tính còn không biết mở thì hiểu làm sao được giá trị của số tiền này? Bố chia cho mẹ căn nhà cũ dưới quê là đã quá nhân từ rồi!

Bà ngoại tôi ngồi ở góc sofa, mặc bộ quần áo lụa xám đơn sơ đã ngả màu. Bốn mươi năm làm vợ Tống Vinh, bà chịu đựng biết bao nhiêu cay đắng, mang tiếng là người đàn bà “ăn bám, dốt nát, không biết một tẹo gì về tiền bạc”. Ông ngoại tôi luôn tự hào mình là một tay buôn bất động sản lão luyện, là trụ cột duy nhất gánh vác cả gia đình. Ông quên mất rằng, hơn chục năm trước, khi ông lâm vào cảnh phá sản nợ nần chồng chất, suýt chút nữa phải nhảy cầu Tần Hoài tự tử, là ai đã âm thầm gánh vác, là ai đã mang về những khoản tiền vô danh để cứu sống tập đoàn của ông.

— Thục Trinh, bà ký tên rồi thì chút nữa thu dọn đồ đạc rồi rời khỏi đây đi, — Tống Vinh cất giọng lạnh nhạt, ánh mắt không giấu nổi sự chán chường. — Yến Niên đã có thai rồi, tôi không thể để cô ấy và con chịu thùy mị ngoài đường. Bà sống cả đời dựa vào tôi, giờ già rồi, về quê dưỡng lão là hợp lẽ nhất.

Người phụ nữ trẻ tên Yến Niên nũng nịu tựa vào vai ông, liếc nhìn bà ngoại tôi với vẻ đắc thắng: — Đúng đó bác gái, bác không hiểu kinh doanh, cầm nhiều tiền trong tay chỉ làm mồi cho kẻ lừa đảo thôi. Bố con anh Khải lo cho bác như vậy là chu đáo lắm rồi.

Bà ngoại tôi không khóc, cũng chẳng thèm tranh cãi. Sự bình thản của bà giống như mặt nước hồ Huyền Vũ mùa đông, tăm tắp và lạnh lẽo. Bà đứng dậy, chỉnh lại nếp áo, lặng lẽ xách chiếc vali nhỏ đã chuẩn bị từ trước.

Trước khi bước ra khỏi cánh cửa gỗ gụ nặng nề, bà rút từ trong túi chiếc điện thoại phím bấm cũ kỹ, ấn một dãy số đã thuộc lòng.

— A Tùng phải không? — Giọng bà nhẹ nhàng nhưng rành rọt. — Tôi đã rời khỏi nhà rồi. Bảy ngày nữa, đúng lúc cả nhà họ Tống họp mặt tại Ngân hàng Thương mại Nam Kinh để phân chia tài sản và thanh lý các khoản thế chấp, hãy đưa họ xem tài khoản đó.

— Bà Tô, bà chắc chắn chứ? — Đầu dây bên kia vang lên giọng nói vô cùng kính cẩn của vị giám đốc quản lý tài sản cao cấp. — Nếu tài khoản đó lộ ra, toàn bộ cục diện tài chính của gia tộc họ Tống và cả thành phố này sẽ chấn động đấy.

— Đúng bảy ngày nữa, — bà ngoại tôi đáp rồi cúp máy, bước thẳng ra cơn mưa tầm tã ngoài trời mà không ngoảnh đầu lại một lần.

Đúng bảy ngày sau.

Tại phòng hội nghị thượng hạng của Ngân hàng Thương mại Nam Kinh, bầu không khí vô cùng náo nhiệt. Tống Vinh, Tống Khải và Yến Niên ngồi ở vị trí trung tâm, xung quanh là các luật sư và chuyên viên tài chính. Họ đến đây để hoàn tất thủ tục phân chia khoản tiền bán đất khổng lồ và làm thủ tục thừa kế cho người vợ mới.

— Giám đốc Tùng, ông làm thủ tục nhanh lên một chút, — Tống Vinh hách dịch gõ tay xuống bàn. — Hôm nay tôi còn phải đưa Yến Niên đi chọn biệt thự mới. Cứ chuyển 80% tài sản vào tài khoản của tôi và con trai, còn lại ném cho bà già ở quê là được rồi.

Giám đốc Tùng — người quản lý tài chính cao cấp nhất của ngân hàng — bước vào phòng với vẻ mặt nghiêm nghị. Theo sau ông là hai bảo vệ ôm một chiếc vali bảo mật bằng thép.

— Ông Tống, trước khi phân chia số tiền bán đất, theo thỏa thuận ủy thác tài sản tối cao được ký kết từ 30 năm trước, chúng tôi bắt buộc phải công khai toàn bộ hiện trạng tài chính thực sự của gia tộc ông, — Giám đốc Tùng cất giọng lạnh đàm.

— Thỏa thuận ủy thác gì cơ? — Tống Vinh nhíu mày. — Tôi là chủ gia đình, tôi chưa từng ký cái gì như thế!

— Ông không ký, nhưng người đứng tên sở hữu toàn bộ pháp nhân và nguồn vốn gốc của tập đoàn Tống Thị lại là bà Tô Thục Trinh, — Giám đốc Tùng nhấn nút trên điều khiển từ xa.

Màn hình chiếu lớn ở trung tâm phòng họp lập tức bật sáng. Một bảng điện tử kết nối trực tiếp với hệ thống lưu trữ tài sản quốc tế hiện lên.

Khi màn hình hiện lên con số đầu tiên ở dải tài khoản quỹ bảo chứng, cả căn phòng họp lập tức im bặt.

Mắt Tống Vinh trợn ngược, xấp tài liệu trên tay Tống Khải rơi rên sàn nhà làm đổ cả tách trà nóng. Yến Niên há hốc mồm, chiếc túi Hermes đắt tiền trên tay cô ta trượt khỏi vai, ngã chao đảo xuống đất.

Con số hiển thị trên màn hình không phải là vài chục triệu tệ bán đất, mà là một dãy số dài dằng dặc với đơn vị tính bằng hàng tỷ Nhân dân tệ, kèm theo danh sách nắm giữ 60% cổ phần chi phối của chính tập đoàn mà Tống Vinh tự xưng là do mình sáng lập!

CHƯƠNG 2: BÓNG MA CỦA SỰ THẬT

— Cái... Cái gì thế này?! — Tống Vinh đập mạnh tay xuống bàn, đứng phắt dậy, gương mặt xám xịt như tro tàn. — Các người nhầm lẫn rồi! Bút tích này, số tiền này... Làm sao bà già dốt nát đó lại có thể sở hữu tài sản này được?! Bà ta cả đời chỉ biết đi chợ, nấu ăn, quét dọn! Bố bà ta chỉ là một ông thợ kim hoàn nghèo rớt mùng mùng ở vùng Giang Nam!

Giám đốc Tùng mỉm cười cay đắng, lắc đầu nhìn người đàn ông đang hoảng loạn trước mặt: — Ông Tống, ông tự xưng là thương gia thông minh, nhưng ông lại là kẻ mù tịt nhất thế giới này. Ông có biết dòng họ Tô ở Bàn Môn, Tô Châu là ai không? Họ là gia tộc kim hoàn và đầu tư ẩn danh lớn nhất vùng Giang Nam từ thời Dân quốc. Bà Tô Thục Trinh chính là người thừa kế duy nhất của dòng họ Tô!

Cả phòng họp rơi vào trạng thái đóng băng. Tống Khải run rẩy bò dưới sàn nhặt xấp hồ sơ lên, đọc vội vã từng dòng chữ: — Bố... Bố xem này... Năm 1998, khi công ty của bố bị phá sản, nguồn vốn 50 triệu tệ cứu sống bố từ ngân hàng Thụy Sĩ... người bảo lãnh chính là quỹ cá nhân của mẹ! Năm 2008, khi cuộc khủng hoảng tài chính nổ ra, mảnh đất ở đầm lầy mà bố mua hớ được một tập đoàn nước ngoài mua lại với giá cao gấp 10 lần... thực chất là do công ty con của mẹ đứng ra thu mua để gỡ nợ cho bố!

— Không thể nào... Không thể nào! — Tống Vinh lùi lại vài bước, suýt chút nữa ngã hẫng khỏi chiếc ghế xoay.

Những ký ức của bốn mươi năm qua bắt đầu hiện về như một cuốn phim quay chậm, đâm thấu vào tim ông.

Mỗi lần ông gặp bế tắc trên thương trường, trở về nhà với vẻ mặt ủ dột và trút cơn giận lên đầu vợ, bà ngoại tôi chỉ lặng lẽ bưng ra một bát canh nóng, dịu dàng nói: “Mọi chuyện rồi sẽ qua thôi ông, trời không dồn ai vào đường cùng đâu.” Ông luôn nghĩ đó là những lời an ủi ngây thơ của một người đàn bà không biết gì về thế giới bên ngoài. Ông đâu ngờ rằng, ngay sau khi ông ngủ thiếp đi vì say rượu, bà lại âm thầm vào phòng đọc sách, gọi điện cho các quỹ tài chính ở Hồng Kông và Thượng Hải để điều động hàng chục triệu tệ giải cứu cho ông!

Bà đã giấu kín thân phận của mình, chịu đựng sự coi thường của mẹ chồng, sự ghẻ lạnh của chồng, và sự hỗn xược của chính đứa con đẻ của mình, chỉ vì muốn giữ cho người chồng của mình chút tự trọng của một người đàn ông trụ cột!

— Chưa hết đâu, ông Tống, — Giám đốc Tùng rút ra một văn bản hủy bỏ ủy thác có đóng dấu đỏ. — Vì ông đã ký vào đơn ly hôn và công khai từ bỏ nghĩa vụ vợ chồng, theo điều khoản bảo mật của Quỹ gia tộc họ Tô, toàn bộ số tiền 500 triệu tệ ông vừa bán mảnh đất ở ngoại ô... thực chất mảnh đất đó nằm trong quỹ đất thế chấp của bà Tô. Toàn bộ tiền bán đất đã bị hệ thống ngân hàng tự động đóng băng và thu hồi để hoàn trả lại khoản nợ tín dụng mà ông đã nợ quỹ họ Tô suốt 20 năm qua!

— Cái gì?! — Yến Niên gào lên, nắm lấy cổ áo Tống Vinh. — Tống Vinh! Ông nói ông có vài chục triệu tệ! Ông nói ông là đại gia! Rốt cuộc ông chỉ là một kẻ mắc nợ sao?!

— Buông tôi ra! — Tống Vinh hất văng cô ta ra, đôi mắt đỏ ngầu gân máu. Ông ta lao đến trước mặt Giám đốc Tùng, gầm lên như một con thú bị thương. — Bà ta đâu?! Tô Thục Trinh đâu rồi?! Tôi muốn gặp bà ta! Bà ta gạt tôi! Bà ta gạt tôi suốt bốn mươi năm qua!

— Bà Tô không gạt ông, — Giám đốc Tùng lạnh lùng nhìn ông ta. — Là chính ông đã tự bịt mắt mình bằng sự ngạo mạn và lòng tham. Bà Tô hiện đang ở nhà cổ họ Tô tại Tô Châu. Bà ấy có nhắn lại cho ông một câu...

— Câu gì?! Bà ấy nói gì?! — Tống Vinh chụp lấy tay vị giám đốc, giọng run rẩy van lơn.

— Bà ấy nói: “Tống Vinh, bốn mươi năm qua tôi đã trả xong nợ tình nợ nghĩa cho ông. Bắt đầu từ hôm nay, ông hãy dùng chính thực lực mà ông luôn tự hào để tự mình sống tiếp đi.”

CHƯƠNG 3: BÌNH YÊN NƠI TÔ CHÂU

Một tháng sau cơn bão tài chính quét qua Nam Kinh.

Đế chế ảo tưởng của Tống Vinh hoàn toàn sụp đổ. Không còn nguồn vốn ngầm của bà ngoại tôi chống lưng, tập đoàn Tống Thị nhanh chóng bị các đối tác rút vốn và kiện ra tòa vì những khoản nợ quá hạn. Căn biệt thự ở quận Cổ Lâu bị tòa án kê biên phát mại.

Người cô nhân tình trẻ Yến Niên sau khi biết Tống Vinh gánh trên lưng khoản nợ hàng chục triệu tệ đã lập tức phá thai và ôm sạch số tiền tiết kiệm ít ỏi còn lại của ông ta bỏ trốn. Cậu tôi, Tống Khải, vì thói ăn chơi trác táng và quen sống dựa dẫm, khi thấy gia đình phá sản đã rơi vào hoảng loạn, hàng ngày bị các chủ nợ đuổi đánh, phải chui rúc trong một căn phòng trọ chật hẹp ở khu ổ chuột.

Tống Vinh — người đàn ông từng nghênh ngang tự hào là "trụ cột gia đình" — giờ đây tóc đã bạc trắng chỉ sau vài tuần. Ông ta mặc bộ quần áo cũ kỹ, thơ thẩn đi lại trên các con phố ở Nam Kinh như một kẻ mất trí, đi đến đâu cũng bị bạn bè cũ xua đuổi như dịch bệnh.

Trong khi đó, tại thị trấn cổ Chu Trang thuộc Tô Châu.

Nắng thu vàng ươm chiếu xuống những con kênh nhỏ trong xanh và những cây cầu đá rêu phong. Căn nhà cổ ba gian của họ Tô nằm yên bình bên bờ sông, không khí thoang thoảng hương hoa quế và tiếng đàn tỳ bà vút cao từ xa vọng lại.

Bà ngoại tôi ngồi bên chiếc bàn gỗ cẩm lai ngoài sân, tay cầm tách trà Bích Loa Xuân nóng hổi, thong thả ngắm nhìn những đàn cá koi bơi lội dưới hồ. Nét mặt bà ngời lên vẻ thanh thản, tự do, không còn chút vết dấu nào của những tháng ngày u uất trong căn biệt thự lạnh lẽo ở Nam Kinh.

Tôi ngồi đối diện bà, khẽ rót thêm trà vào tách: — Ngoại này, ông ngoại và cậu Khải mấy ngày nay liên tục quỳ trước cổng nhà cổ xin gặp ngoại. Ông ấy nói ông ấy đã biết lỗi rồi, muốn xin ngoại cho ông ấy một cơ hội để làm lại từ đầu...

Bà ngoại tôi khẽ mỉm cười, ánh mắt nhìn ra dòng nước trôi êm đềm ngoài dòng sông: — Cháu à, con người ta khi đứng trên đỉnh cao thường nghĩ rằng ánh sáng là do chính mình phát ra. Họ chỉ nhận ra giá trị của ngọn đèn khi chính tay họ đã thổi tắt nó.

— Ngoại có thương ông ấy nữa không? — Tôi khẽ hỏi.

— Bốn mươi năm qua, ngoại đã làm tròn trách nhiệm của một người vợ, một người mẹ, — bà ngoại lắc đầu, giọng nói bình thản như mây trôi. — Ngoại giúp ông ấy không phải để mong ông ấy biết ơn, mà là để trả trọn vẹn ân tình thời tuổi trẻ. Giờ đây, nợ đã trả xong, duyên đã cạn. Ngoại không oán trách, nhưng cũng sẽ không bao giờ quay lại.

Đúng lúc đó, chiếc cổng gỗ của nhà cổ mở ra. Giám đốc Tùng bước vào, cung kính trình lên bà ngoại một bản báo cáo thành lập Quỹ Từ thiện Tô Thị.

— Bà Tô, quỹ học bổng dành cho trẻ em nghèo hiếu học và quỹ hỗ trợ phụ nữ yếu thế ở vùng Giang Nam đã chính thức đi vào hoạt động.

— Tốt lắm, — bà ngoại gật đầu, nụ cười rạng rỡ hiện trên môi. — Hãy dùng số tiền đó để giúp đỡ những người thực sự cần nó, để những người phụ nữ không bao giờ phải sống dựa dẫm hay chịu đựng sự khinh nhược của người khác.

Chiều hôm đó, tôi cùng bà ngoại dạo bước trên những con đường đá cổ kính của Tô Châu. Tiếng gót hài nhẹ nhàng gõ trên đá, hòa cùng tiếng sóng nước rì rào. Phía sau lưng bà, những dối trá, vô ơn và tham vọng mù quáng của nhà họ Tống đã vĩnh viễn bị bỏ lại trong quá khứ.

Bà ngoại tôi — người đàn bà bị coi là "không biết gì về tiền bạc" — đã dùng sự nhẫn nại và trí tuệ phi thường của mình để viết nên một đoạn kết kiêu hãnh nhất cho cuộc đời. Bà không cần phải chiến thắng ai, bởi vì khi bà chọn bước đi trong sự尊 nghiêm và tha thứ, bà đã là người chiến thắng hoàn toàn.